Yazı Detayı
22 Mayıs 2019 - Çarşamba 11:10
 
19 Mayıs'ın Düşündürdükleri
Mehmed Hekimoğlu
 
 

Nutuk’ta da anlatıldığı üzere, Sultan, Yıldız Sarayı’nda Mustafa Kemal Paşa ile görüştü; çeşitli ideolojik kesimlerce farklı tefsir edilen, “Paşa! Şimdiye kadar memlekete hizmet ettin. Bunların hepsi kitaba geçmiştir. Asıl şimdi yapacağın hizmet hepsinden mühim olabilir: Devleti kurtarabilirsin” sözünü söyledi. İngiliz Teymen Bennet tarafından verilen İngiliz pasaportuyla M. Kemal Paşa[soyadı verilmeden önce] 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkar. Nutuk, resmi tarih ve Ankara hareketi bu cümle ile başlar.

 

Büyük bedeller ödenerek başarılı olunan bu mücadeleleri hangi açıdan değerlendiriyoruz? Dedelerimizin, ninelerimizin öz vatanlarında asırlarca bayraktarlığını yaptığı İslâm dinini müdafaa için çıktıkları ve zaferle taçlandırdıkları bu muzafferiyetin kutlamalarını bale ile idrâk etmek, kutlamak ne anlama gelmektedir? Kime karşı kazanılmış bir zafer kutlanıyor da karşılığı bale oluyor?

             

Resmi tarih jargonunda padişah 'ingiliz yanlısı hain' olarak görülmektedir. Halbuki bu düşünce yanlıştır. Zira İngiltere zamanın en büyük imparatorluğu konumundadır. Padişah ve M. Kemal Paşa İngilizlerle iyi geçinme siyasetini daha makbul görmüşlerdir. M.Kemal Paşa'nın Minber gazetesindeki yazıları bunu göstermektedir. Bu olay çok büyültülecek bir şey değildir. Zira demin bahsettiğim gibi dünyanın en büyük imparatorluğu İstanbul'u işgal etmiş, I. Cihan harbinin bitimi sebebiyle Osmanlı'yı, Mondros Mütarekesini imzalamaya mecbur bırakmıştır. Hatta W. Churchill bile Osmanlı'nın I. Cihan harbine girmemesini istemiş hatta İttihat ve Terakkinin germenofil(Alman taraftarı) olduklarını bildiği için İngilizleri karşılarına almamalarını tavsiye etmiştir. Aslında bu hadiselerden Enver Paşa'nın haberi yoktur. Zira Churchill bu açıklamaları İngiliz ajanı olan W.S. Blunt'a Enver Paşa'ya söylemesi için söylemiş ve onda sır olarak kalmıştır. Bu hadiselerden hatıratlarında bahseder.

 

Ancak M.Kemal Paşa’nın içinde hâlâ bir endişe vardı. Acaba kendisini İstanbul’dan uzaklaştırıyorlar mıydı?  Saray’a ve İngilizlere ne kadar güvenilebilirdi? Bu yüzden çeşitli gerekçeler ileri sürerek İstanbul’da kaldı. 15 Mayıs’ta Yunanlıların İngiliz desteğiyle İzmir’e çıkması üzerine işin ciddiyetine kanaat getirdi. 17 kişilik maiyeti ve İngiliz işgal komiserliğinin vizesiyle yola çıktı. Ve 19 Mayıs 1919’da Samsun limanına ayak bastı. Gerisi herkesçe malum.

 

Cumhuriyetçi fikirler taşısa da, 19 Mayıs öncesinde ve sonrasında, tıpkı padişah gibi, M. Kemal Paşa’nın da aklında bir milli mücadele fikri yoktur. Onun öteden beri bunu düşündüğü; bu maksatla padişah ve İngilizlere rağmen gizlice İstanbul’dan ayrılarak Samsun’a çıktığı, resmî inkılap tarihi jargonuna ait romantik ifadelerdir. İngiliz planını eksik teşhis eden padişah, istemeyerek de olsa Anadolu hareketine yol açmış; ancak sonradan desteklediği bu hareket, saltanatına mal olan; hatta Osmanlı Devleti’ni tarihe gömen bir zaferle bitmiştir.

 

Geleneksel gösterileri bir kenara koyarak şimdi tekrar soruyorum. Neden Bale? Neden batı dansları? Neden yabancı müzikler eşliğinde sportif aktiviteler?

 
Etiketler: 19, Mayıs'ın, Düşündürdükleri,
Yorumlar
Haber Yazılımı