Yazı Detayı
09 Nisan 2019 - Salı 07:00
 
Ankara Kulislerinde Yeni Sistem
Mehmed Hekimoğlu
 
 

Gerek 2002'de gerekse 2018'de yapmış olduğu 'erken seçim çağrısı' ile hiç bir siyasi menfaat gütmeyen Devlet Bahçeli bu kez de millî bekâ için 'Yeni bir Sistem' önerisinde bulundu. Neden 'siyasi bir menfaat gütmeyen' dediğimi anlamak için 2002 seçimlerine bakabilirsiniz.

 

Devlet Bahçeli'nin kısaca, 'Sadece Büyükşehir Belediye Başkanı Seçelim' demesi üzerine kimi tarafından beğeniyle karşılanırken kimi tarafından pek beğenilmedi. Bu öneriyi laf kalabalığıyla yermek veya övmek maksadında değilim. Fakat durup düşünmek gerek. Ne kazandırır ne kaybettirir? Bunu açmak lazım.

 

İngiltere'de Yerel Yönetimler Yasası ile yerel yönetimler, üç sınıflı bir sisteme ayrılmıştır. Bunlar il (county), bölge (district) ve köylerdir(parishes). Bunlar nüfus yoğunluğu sosyo-ekonomik durumlar göz önünde bulundurularak tespit edilmiştir. Bu yerel yönetim geleneği İngiltere'de 15. yüzyıldan beri değişikliğe uğrasa da varlığını sürdürmektedir. Bunun bir kademe üstü olan eyalet sistemi Amerika'da kullanılmaktadır. Birden fazla ilin birleşimi sonucu eyaletler meydana gelir. Daha önce Osmanlı'da kullanılan bu sistemin şuan ülkemizde kullanılması pekte mümkün değildir. 

 

Eyaletler, iç işlerinde kendi anayasaları kendi meclisleri bulunur: dış işlerinde başkentle paralel olmak zorundadırlar. Fakat eyaletleri kontrol altında tutmak için birinci ve en önemli hususlardan biri sağlam bir anayasadır. Bizde bu sistemin kullanılmamasının mümkün olmadığı nokta ise budur. Gerek Osmanlı yıkıldıktan sonra gerek 1960 ve 1980 darbesi ardından ayak üstü hazırlanan 'anayasalar' bu sistemlere uygun değildir.

 

Sadece Büyükşehir Belediye Başkanı seçmek devlet ve iktidar için istikrar sağlamaktadır. Çünkü bir büyükşehirin ilçelerinin A partisinde kendisinin ise B partisinde olması bir uyumsuzluk oluşturmaktadır. Bu ise devlet otoritesini sarsmaktadır. Devlet ise otorite demektir.

 

Demokrasiyi ve istikrarı sekteye uğratan bir mesele olarak gündeme gelen bu hadise  en ince ayrıntısına kadar araştırılmalıdır. Yukarda bahsettiğim gibi ayak üstü olmamalıdır. Tarihî ve sosyolojik tespitleri yapılmalıdır. Mevzuattan kaynaklanan herhangi bir yavaşlamaya takılmamalıdır.

 

Şuanki sistemin getirdiği il ve ilçe çelişkisinin ortadan kalkması için yukarda bahsettiğim gibi tarihten model çıkartıp günümüze enjekte etmemiz gerekmektedir.

 

Hasılı İngiltere'de Magna Carta Sözleşmesi, asırları aşmış bir devlet geleneği olması ve Amerika'nın, Rusya'nın federal bir yapıya sahip olması dolayısıyla bu tarz sistemler kendilerine has oldukları için tıkır-tıkır işlemektedir. Her ülkenin kendi hükümet modeline, devlet şekline, tarihsel ve sosyolojik yapısına uygun yerel yönetim yapılarını keşfetmesi gerekmektedir. Körü körüne bir sisteme bağlanmak yerine zaman geçtikçe beşeri sistemlerin eksikleri giderilmeye çalışılmalıdır.

 
Etiketler: Ankara, Kulislerinde, Yeni, Sistem,
Yorumlar
Haber Yazılımı